Image

De geschiedenis van kasteel Amerongen begint officieel in 1286. Bekend is dat het kasteel in de volgende eeuwen meerdere malen werd verwoest en weer herbouwd.

In 1557 werd het huis verkocht aan Goert van Reede van Saesveld die trouwde met Geertruyd van Nijenrode, erfdochter van Zuylestein van Natewishc. In 1597 werd het huis erkend als Ridderhofstad, één van de vele in de provincie Utrecht. Frederik van Reede erfde het huis van zijn vader en liet het op zijn beurt weer na aan zijn zoon Goert. Met Goerts zoon Godard Adriaan van Reede, die het huis in 1641 in bezit kreeg, brak er voor het huis een nieuwe tijd aan. Godard Adriaan van Reede verfraaide samen met zijn vrouw Margaretha Turnor het kasteel. In 1673 werd het kasteel, waaruit Godard en zijn vrouw inmiddels waren gevlucht, door de Franse troepen in brand gestoken.

Onder supervisie van Margaretha werd er na de verwoesting een nieuw huis gebouwd, het huidige kasteel Amerongen. Van 1557 tot 1879 bleef het kasteel in bezit van de familie Van Reede. In 1879 liet de laatste vrouwelijke erfgename alles na aan haar neef Godard John Carel graaf van Aldenburg Bentinck, die het kasteel tot zijn dood in 1920 zou bewonen.

In tegenstelling tot veel andere kasteeleigenaars ligt de familie niet begraven op eigen grond, maar in de Andrieskerk. Goert van Reede liet een grafkelder maken met daarop levensgrote beelden van de graaf en zijn echtgenote. Fraaie rouwborden zijn nu nog te zien aan de muren van de kerk.
Bij het kasteel is wel een begraafplaatsje te vinden waar de huisdieren van de familie hun laatste rustplaats hebben gekregen. Ook werd een fraai park aangelegd op de plaats waar het lievelingspaard van Gravin Elisabeth Urbanus werd begraven.

De erven Bentinck verkochten in 1976 het kasteel met complete inventaris en park aan de Stichting Utrechtse Kastelen. Deze stichting stelde het kasteel open voor het publiek. In 1982 werd een aparte stichting opgericht voor het beheer. Sinds die tijd is de Stichting Kasteel Amerongen de eigenaar en deze heeft het kasteel recent grondig laten restaureren. Vanaf 1 juli 2011 is het kasteel weer toegankelijk voor bezoekers.

Openingstijden: van dinsdag tot zondag van 10.30 tot 17.00 uur
Bronnen: www..kasteelamerongen.nl
Auteur: Geertje van Haarlem


..

Image


Image

Net als alle andere gemeenten in Nederland was de gemeente Amerongen verplicht om in 1829 een eigen begraafplaats te hebben buiten de bebouwde kom.
Dat was het gevolg van het Koninklijk Besluit van 24 mei 1825, dat bepaalde dat vanaf 1 januari 1829 gemeenten met meer dan 1000 inwoners niet langer in de bebouwde kom en dus ook niet in de kerk mochten begraven. Veel gemeenten waren dus gedwongen een nieuwe begraaf-plaats aan te leggen. De algemene begraafplaats van Amerongen kwam er in 1829 en wel op grond van de Heer van Amerongen.

Op de begraafplaats werd ook een grafkelder voor zijn familie gebouwd. Omdat na verloop van tijd bleek dat de gemeente niet over de benodigde gelden kon beschikken, stond in 1837 de toenmalige Heer van Amerongen, George Graaf van Reede van Athlone het stuk grond om niet af aan de burgerlijke gemeente.

De indeling van de begraafplaats bestond uit vier begraafvakken omgeven door paden met aan de oostzijde een aantal grafkelders. De middelste hiervan was voor de familie Van Reede.

De nummerpaaltjes achter de graven zijn montantstenen, afkomstig van de ramen van de Andrieskerk die in die tijd van nieuwe ramen werd voorzien.

Interessant is te vermelden dat de Nederlands Hervormde Gemeente door de familie Van Reede schadeloos werd gesteld voor de derving van inkomsten door het niet begraven in de kerk, door jaarlijkse schenkingen van acht gulden en zeventig cent.
In 1873 was de begraafplaats te klein geworden en weer bood de familie Van Reede uitkomst. Aan de oostelijke zijde werd een nieuw stuk grond in erfpacht gegeven ten bedrage van negen gulden en dertig cent per jaar. Volgens de overeenkomst moest een rijweg worden aangelegd van vijf meter breed, uitkomend op de rijksweg.
In de aanbestedingen van 1874 werd ook het bouwen van een baar/lijkenhuisje en afsluithekken vermeld. In de aanbesteding van het hek werd vermeld dat er ook funeraire symbolen en gietijzeren delen uitgevoerd zouden worden, maar vandaag de dag treffen we alleen de smeedijzeren delen aan.
De indeling in begraafvakken bleef gehandhaafd, ook werden acht grafkelders toegevoegd. In 1887 werd het grafmonument van de familie Van Reede Ginkel vernieuwd. Een inscriptie laat aan de nieuwe (oost)kant zien: hernieuwd 1887. Het aanzicht van het monument bleef om praktische reden naar het westen gericht, daar was de trap naar de grafkelder.

De laatste uitbreiding, wederom wegens ruimtegebrek, vond plaats in 1925. Ook nu werd de grond weer in erfpacht uitgegeven door de kasteelheer, ditmaal Godard Graaf van Aldenburg Bentinck. Bij deze uitbreiding kwam het mausoleum van de familie Aldenburg Bentinck centraal te staan. Strikt genomen is het eigenlijk geen mausoleum want de grafkelder bevindt zich ondergronds. Naast het monument werden kleine rechthoekige begraafvakken gerealiseerd die de gebogen vorm van het kerkhof aan de oostzijde vormden. In de overeenkomst van 1873 staat dat het uitzicht op de Rijksstraatweg open moet blijven en bij de uitbreiding in 1925 is die regel ook gehandhaafd. Voor het smeedijzeren hek werden vrijkomende delen van het hek uit 1873 hergebruikt.

In 1937 bleek de begraafplaats opnieuw te klein, maar ruimte voor uitbreiding was er niet meer. Daarom werd een nieuwe begraafplaats aan de Holleweg aangelegd. De oude begraafplaats werd daarna nauwelijks nog gebruikt. Incidenteel vinden nog bijzettingen plaats in familiegraven.
De oude begraafplaats is daarmee een verstild stukje cultuur geworden waar de verschillende tijdsvakken van begraven zichtbaar blijven. Van de vakken uit het begin van de negentiende eeuw waar nagenoeg alle grafmonumenten ontbreken tot de grafmonumenten uit het begin van de twintigste eeuw.

Adres: Rijksstraatweg ( t.o.nummer 2) 3958 CN Amerongen
Openingstijden: van zonsopgang tot zonsondergang
Voor info: Hr. Budding 06-53374333
Bronnen: www.dodenakkers.nl/amerongenoud.nl
Auteur: Geertje van Haarlem


...

Image


Image


De Andrieskerk werd gebouwd omstreeks 1415.
Deze kerk had nog een voorganger, namelijk de St Pieter Kerk. Waar deze precies heeft gestaan is niet duidelijk.
Tijdens graafwerkzaamheden aan de Drostestraat in de tweede helft van de twintigste eeuw zijn resten gevonden die erop duiden dat daar vroeger een begraafplaats moet zijn geweest. De St Pieter Kerk werd afgebroken omstreeks 1616.

De Andrieskerk had oorspronkelijk alleen een middenschip, later werden daar een koorgedeelte en een sacristie aan toegevoegd, conform de Rooms Katholieke staatsgodsdienst van die tijd.
De toren is gebouwd in de jaren 1526-1527, als vervanging van het oude torentje dat opgetrokken was uit tufsteen. In 1585 liet de toenmalige kasteelheer, Goert van Reede, een levensgroot beeld van zichzelf en zijn echtgenote maken door de beeldhouwer Jacob Clijn de Nole, bestemd voor een tombe boven een grafkelder.

Verwoesting en brand, door achtereenvolgens Gelderse, Franse en Duitse troepen, hebben het beeld en interieur van de kerk grote schade berokkend.
Omdat rond 1582 de Amerongers gekozen hadden voor de Reformatie werden alle fresco’s op de muren en de triomfboog bedekt met een dikke laag kalk.

In 1672 werd de kerk, met geldelijke steun van graaf Godard van Reede, door de Staten van Utrecht gerestaureerd . De preekstoel in de kerk, gemaakt door ene timmerman Berendse, is op verschillende plaatsen in de kerk opgesteld geweest, en nog steeds in gebruik.
De drie kroonluchters, geschonken door aanzienlijke dorpsbewoners, en het avondmaalszilver stammen uit de zeventiende eeuw. In de loop van de jaren werden ouderlingenbanken en een koorhek toegevoegd.

De inrichting in de kerk is verschillende malen veranderd, waardoor niet precies bekend is waar de banken hebben gestaan. Aan de banken werden zes koperen blakers bevestigd die gelijk met de kleine en grote lezenaar waarschijnlijk werden gemaakt door Adriaen van Schermbeeck uit Utrecht. Mensen die het konden betalen werden in de kerk begraven. Zo liet ook de familie Van Reede hier een kelder aanleggen.
De vloer van de kerk bestond uit estrikken, die gemakkelijk konden worden verwijderd, met daartussen de grafstenen. Later (1829) werd begraven in de kerk verboden door de regering en werd de begraafplaats aan de Rijksstraatweg in gebruik genomen. In de kerk kwam een houten vloer die de grafzerken bedekte.
Bij restauratiewerken in het laatste decennium van de vorige eeuw, zijn deze weer gevonden en, mits niet beschadigd, in de vloer aangebracht. In 1557 kocht de Westfaalse Goert van Reede het kasteel in Amerongen en werd, door zijn huwelijk met Geertruyd van Nijenrode, erfdochter van Zuylestein van Natewisch, Heer van Amerongen en Zuylestein.

De opvolgende kasteelheren waren belangrijke mannen en hadden in die hoedanigheid tot ver in de twintigste eeuw veel te beslissen in kerkelijke en burgerlijke zaken van de gemeente Amerongen. In de kerk hangen tweeëntwintig oorspronkelijke rouwborden (verwijzingen naar de overledenen en familie met wapens en doodssymbolen) die een blijk geven van de belangrijke plaats van de kasteelheren en -vrouwen.

In 1991 is de grafkelder van de familie Van Reede in bijzijn van familie en daartoe gemachtigden geopend en werd de inhoud geteld en beschreven. Er werden drie kisten aangetroffen die nog intact waren en vijf naamschilden. De kelder werd na de inspectie schoongemaakt. Tevens werd voor later een metalen koker geplaatst met daarin een oorkonde en een beschrijving van de inhoud die aangetroffen werd.

Bezichtigingen voor groepen en contact: tel. 0343-453637
Bronnen: Piet Tuik. De kerk van het Heylig Cruys en Sint Andreas
J.P.H. van Zoelen. Amerongen in vertellingen
www.andrieskerk.nl/vvda_kerk.asp
auteur: Geertje van Haarlem